22 Knip- en scheerheg

Een knip- of scheerheg is een cultuurhistorische heg, vaak gelegen om een boomgaard, als afscheiding op eigendomsgrenzen of als een natuurlijk raster voor vee. Door het regelmatig knippen of scheren heeft de heg een strak en recht uiterlijk.

Afhankelijk van de breedte kunnen ze fungeren als broedgebied voor vogels en leefgebied voor insecten. Vleermuizen gebruiken lijnvormige landschapselementen, zoals de heg als oriëntatiestructuur. Ook andere zoogdieren gebruiken de heg als ‘groene weg’ om zich langs te verplaatsen.

Vaak bestaat een dergelijke heg uit meidoorn: de doornige struiken fungeren goed als een natuurlijk raster voor vee. Hoe ouder de heg, hoe meer andere soorten zich vaak spontaan vestigen.

Minder snoei = meer bloei

Een knip- en scheerheg die jaarlijks wordt gesnoeid, komt in het voorjaar niet tot bloei en draagt in het najaar geen bessen, oftewel: hier is beperkt voedsel te halen. Ook zijn dergelijke heggen vaak erg smal, waardoor de heg minder geschikt is als nestgelegenheid.

Ga waar mogelijk voor een brede knip- of scheerheg die om de 2-3 jaar gesnoeid wordt (pakket 22b), zo heeft de heg de hoogste biodiversiteitswaarde.

Een mooi voorbeeld van Natuurrijk Limburg: het heggencollectief bij uitstek. Zij hebben zelf een pakketvariant ontwikkeld waarbij de deelnemer wel jaarlijks snoeit, maar minstens 10% van de haag vrij laat uitgroeien. Dat deel mag dan het jaar erop weer gesnoeid worden, maar blijft op een ander deel 10% staan.

Wacht met beheer tot na 15 juli

In de pakketvoorwaarden staat dat je in de periode van 15 maart tot 16 juli niet mag snoeien. Dat wachten is belangrijk. Zeker in bredere hagen is de kans groot dat er vogels in broeden. Na half juli is de kans klein dat dat je nesten verstoort bij het onderhoudswerk.

Voorkom snippers in de heg

Bij het knippen of scheren van de heg is het belangrijk om te voorkomen dat snoeiafval of snippers in de heg terecht komen. Snippers zorgen voor ongewenste verruiging met brandnetel.

Om deze reden is klepelen ook niet verstandig. De werkzaamheden gaan wel lekker snel, maar bij klepelen komt veel snoeiafval in en naast de heg terecht.